จึงฉลาดที่จะเลือกใช้แต่สินค้าที่มีคุณภาพดีในราคาที่ประหยัดลง แต่กับให้เสียงที่มีคุณภาพดีกว่าแต่ก่อนมาก จากที่เคยเล่นหรือแนะนำเครื่องเสียงกันเป็นหลักแสนขึ้นไป แต่เดี๋ยวนี้ถ้าเซ็ทระบบดี ๆ ใช้สินค้าที่มีคุณภาพแค่เงินหลักหมื่นต้น ๆ ก็ทำให้ชุดเครื่องเสียงระดับแสน แต่ติดตั้งหรือเลือกอุปกรณ์ไม่เหมาะสมกัน ก็ทำให้ชุดระดับแสนต้องนอนปวดหัวไปหลายวันทีเดียว และหนึ่งในหลาย ๆ วิธีนั้นก็คือ โดยการใช้เทคนิคในการติดตั้งที่เหมาะสม หรือการโมดิฟายอุปกรณ์ภายในระบบให้สามารถแสดงศักย์ภาพได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุดนั้นเอง

แต่ด้วยเพราะโอกาสในการที่จะได้ลองสินค้ายี่ห้อต่าง ๆ นี้เอง จึงทำให้ผู้บริโภคทั่ว ๆ ไปไม่ค่อยจะมีโอกาสได้ลองสินค้าที่ต่างยี่ห้อกันมากนัก ดังนั้นถ้าจะทำการโมดิฟายเอง ก็จะเป็นการสิ้นเปลืองงบประมาณเกินความจำเป็น เพราะต้องลองถูกลองผิดในการปรับแต่ง และผลที่ได้ก็ไม่รู้ว่าจะดีจริงหรือไม่ ดังนั้นสื่อจึงเป็นอีกหนึ่งทางเลือก ที่จะทำให้ผู้บริโภคสามารถลดขั้นตอนในการปฏิบัติได้เป็นอย่างมาก รวมทั้งงบประมาณด้วย โดยการปรับแต่งหรือโมดิฟายต่อจากบทความต่าง ๆ ที่สื่อนำเสนออีกทีหนึ่ง แต่ด้วยเพราะสื่อต่าง ๆ ในบ้านเรานั้นต่างก็พยายามที่จะแข่งขันกันเอง แบ่งพรรคแบ่งพวก โจมตีกันเองไปต่าง ๆ นา ๆ และบทความที่นำเสนอมักจะเป็นบทความเก่า ๆ หรือบทความที่เป็นเชิงวิชาการเกินไปจนผู้บริโภคสับสนจับต้นชนปลายไม่ถูก หรือเป็นบทความประเภทโมดิฟายสินค้า แต่สินค้าชนิดนั้นไม่ได้ถูกสั่งนำเข้ามาจำหน่ายหรือมีตัวแทนนำเข้าในบ้านเราเลย หรือบทความประเภทเกินจริงที่ผู้บริโภคทั่ว ๆ ไม่สามารถนำมาใช้งานได้จริง

วกกับเข้าเรื่องของเราต่อกันดีกว่าครับ สำหรับสินค้าที่จะมาประเดิมในคอลัมน์โมดิฟายชิ้นแรกของเรานั้น จะเริ่มต้นกันที่ลำโพง REVAC รุ่น LK 2.6 ซึ่งถือเป็นลำโพงที่มีความคุ้มค่ารุ่นหนึ่งเลยทีเดียว และก่อนที่เราจะแนะนำขั้นตอนการโมดิฟายวงจรพาสซีฟ ครอสโอเวอร์นั้น เรามาติดตามดูรายละเอียดที่น่าสนใจของลำโพงยี่ห้อนี้กันก่อนดีกว่าครับ

รายละเอียดผลิตภัณฑ์

REVAC CAR STEREO เป็นผลิตภัณฑ์เครื่องเสียงรถยนต์แบนด์ดัง ผลิตขึ้นจากโรงงาน ALCOR ในประเทศอิตาลี โดยทีมวิศวกรชั้นนำที่รวมตัวกันเพื่อทำการผลิต วิจัย และพัฒนาสินค้า REVAC CAR STEREO อย่างต่อเนื่องเป็นเวลากว่า 20 ปี (ตั้งแต่ปี 1983) ซึ่งผลิตภัณฑ์ทั้งหมดใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยที่สุดในการผลิตทั้งสินค้าเพาเวอร์แอมป์และลำโพงแบบต่าง ๆ ในส่วนของไลน์เครื่องเสียงรถยนต์ เพื่อให้ REVAC CAR STEREO เป็นสินค้าที่มีคุณภาพเสียงที่ยอดเยี่ยมและให้ความคุ้มค่าสูงสุด สำหรับระบบเสียงในรถยนต์ของคุณ

สำหรับสินค้าในไลน์ของลำโพงนั้น REVAC ถือได้ว่าเป็นลำโพงที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมากในแถบยุโรปเพราะมียอดจำหน่ายที่สูงติดอันดับต้น ๆ เลย ส่วนในตลาดเครื่องเสียงรถยนต์บ้านเราขณะนี้ก็ได้รับความนิยมไม่แพ้กัน เพราะเป็นลำโพงที่ให้เสียงที่ค่อนข้างจะโดนใจนักเล่นประเภทที่ชอบแนวเสียงแบบสดใส ฟังง่าย ๆ ให้รายละเอียดได้ค่อนข้างดี มีเนื้อเบสพอควร และเป็นลำโพงที่ไม่กินวัตต์ ที่สำคัญก็คือเป็นลำโพงที่มีราคาที่ค่อนข้างถูกมากเมื่อเทียบกับคุณภาพที่ได้ และเมื่อเปรียบกับลำโพงยี่ห้ออื่น ๆ ในระดับราคาใกล้เคียงกันหรือมากกว่า ลำโพงจากค่าย REVAC ถือว่าให้ความคุ้มค่าเป็นอันดับหนึ่งแน่นอน

REVAC รุ่น LK2.6 ใช้ลำโพงมิด/วูฟเฟอร์ขนาด 6 ½ นิ้ว (166 มม.) ในรุ่น LW6 โครงลำโพงเป็นเหล็กปั๊มสีบอนด์ กรวยลำโพงเป็น POLYPROPYLENE + ALUMINUM สีบอนด์และ DUST CUP เป็นแบบกระสวย ขอบลำโพงเป็นยางคุณภาพติดตั้งในลักษณะ DOWN-ROLL (เว้าเข้าด้านในตัวลำโพง) ใช้แม่เหล็กขนาดใหญ่ พร้อมหุ้มด้วยพลาสติกกันกระแทก ใช้ VOICE COIL แบบ KAPTON คุณภาพดี และลำโพงทวิตเตอร์ขนาด ¾ นิ้ว (20 มม.) ในรุ่น LT30 เป็นลำโพงทวิตเตอร์แบบ SILK DOME ใช้แม่เหล็กแบบ NEODYMIUM MAGNET และระบายความร้อนด้วยสารแม่เหล็กเหลว (FERROFLUID-COOLED) และพาสซีฟ ครอสโอเวอร์ แบบแยกชิ้นซึ่งเป็นการต่อในลักษณะ BI-WIRE โดยมีจุดตัดความถี่ที่ 3.5 kHz รายละเอียดทางด้านเทคนิคนั้น สามารถทนกำลังขับปกติที่ 100 วัตต์ และทนกำลังขับสูงสุดที่ 140 วัตต์ ความต้านทานปกติ 4 โอห์ม การตอบสนองความถี่ 50Hz – 22kHz ประสิทธิภาพความไว 95dB

ขั้นตอนการโมดิฟาย

สำหรับขั้นตอนในการออกแบบและโมดิฟายนี้จะไม่พูดถึงหลังวิชาการมากนัก แต่จะเน้นไปที่การนำไปปฏิบัติได้จริงและไม่ยุ่งยากซับซ้อน แต่ก็แฝงด้วยหลักวิชาการบ้างสำหรับผู้ที่สนใจ โดยหลักการและแนวทางในการออกแบบพาสซีฟ ครอสโอเวอร์ของทีมงานคือ เน้นที่การตอบสนองความถี่ที่ราบเรียบที่สุด (FLAT FREQUENCY RESPONSE) และมีการตอบสนองเฟสสัญญาณต่ำที่สุด (MINIMUM PHASE) ระหว่างลำโพงมิด/วูฟเฟอร์ และลำโพงทวิตเตอร์

สิ่งแรกที่เราจะพิจารณาในการออกแบบครอสโอเวอร์ก็คือ การกำหนดจุดอ้างอิง (ORIGIN) ซึ่งเป็นเรื่องของตำแหน่งลำโพงมิด/วูฟเฟอร์ ลำโพงทวิตเตอร์ และแผงยึดลำโพง (BAFFLE BOARD) ซึ่งจะเป็นตัวกำหนดให้เกิด FLAT FREQUENCY RESPONSE และ MINIMUM PHASE ซึ่งตำแหน่งที่ใช้อ้างอิง (ORIGIN) มีอยู่ 2 จุดคือ ตำแหน่งที่ตัวลำโพงทวิตเตอร์ (ORIGIN AT TWEETER) และที่จุดกึ่งกลางระหว่างลำโพงทั้ง 2 ตัว ณ. ตำแหน่งบน BAFFLE BOARD (ORIGIN AT BAFFLE CENTER) ดังรูปที่ 1 ซึ่งเป็นข้อมูลจาก LinearX Systems Inc. โดยในที่นี้เราจะกำหนดจุด ORIGIN ที่ตำแหน่งวอยซ์คอยล์ (Z-AXIS ORIGIN) ของลำโพงทวิตเตอร์เป็นจุดอ้างอิง เพราะว่าคลื่นเสียง (ACOUSTIC SOUND WAVE) เริ่มเกิดขึ้น ณ. ที่ตำแหน่งของวอยซ์คอยล์ (ลำโพงผลิตเสียง ได้จากการแปลงกระแสไฟฟ้าไปเป็นคลื่นเสียง) และการที่เราจะออกแบบพาสซีฟ ครอสโอเวอร์ให้มีความถูกต้องได้นั้น เราต้องได้ข้อมูลของการวัดการตอบสนองความถี่ (ACOUSTIC RESPONSE) และค่าความต้านทาน (IMPEDANCE) รวมไปถึงเฟสที่ถูกต้องของลำโพง และของตู้หรือแผงประตูที่จะทำการยึดลำโพงด้วย

เริ่มต้นกับของจริง

เราเริ่มต้นด้วยการวัดการตอบสนองความถี่, ความต้านทาน และเฟสของลำโพง ในตู้ลำโพงขนาด 0.5 ลูกบาศ์กฟุต ไม่มีพาสซีฟ ครอส โดยทำการวัดในลักษณะแนวแกน (ON-AXIS) ของลำโพงเพียงอย่างเดียว กับขนาดตู้ทางด้านหน้า 11” x 17” (กว้างxสูง) และจุดห่างที่กึ่งกลางระหว่างลำโพงทั้ง 2 คือ 14 เซนติเมตร (Y-AXIS) และตำแหน่งวอยซ์คอยล์ของลำโพงมิด/วูฟเฟอร์ (Z-AXIS) คือ 4 เซนติเมตรเทียบกับลำโพงทวิตเตอร์ที่ตำแหน่ง 0 (ศูนย์) หลังจากได้กราฟการตอบสนองความถี่ และกราฟความต้านทานจากเครื่องวัด CLIOWIN ก็ทำการนำข้อมูลทั้งหมดเข้าโปรแกรม LEAP 5Ô (CROSSOVERSHOPÔ) เพื่อทำการคำนวณครอสโอเวอร์ที่เหมาะสมให้กับลำโพงแยกชิ้นของ REVAC รุ่น LK 2.6 โดยเลือกจุดตัดความถี่ของครอสโอเวอร์ที่ 3.5kHz แบบ BUTTERWORTH ให้ชุด HI-PASS เป็น ORDER ที่ 3 กับอัตราการ สโลป 18dB/Oct. และชุด LOW-PASS เป็น ORDER ที่ 2 มีอัตราการสโลปที่ 12dB/Oct.

กราฟการตอบสนองของครอสเดิมจากโรงงาน (ดูกราฟ REVAC LK 2.6 Freq. with Crossover) จะมีช่วงพีค (PEAK) ของความถี่อยู่ในช่วง 100Hz (LOW), 600Hz – 4kHz (MID) และ 7kHz – 11kHz (HI) ดังนั้นเพื่อให้การตอบสนองความถี่มีความราบเรียบขึ้น (FLAT RESPONSE) เราจะต้องทำการอีควอไลซ์ที่ประมาณ 10kHz สำหรับ HI-PASS และสำหรับชุด LOW-PASS (RLC PARALLEL) ที่ 1.6kHz กำหนดค่า Q=4, R LOAD=3 โอห์ม สำหรับช่วงความถี่ที่ประมาณ 100Hz นั้นเป็นช่วงพีคของลำโพงมิด/วูฟเฟอร์ในตู้ลำโพงในขนาด 0.5 ลูกบาศ์กฟุต ดังนั้นถ้าทำการติดตั้งในประตูรถยนต์จริงช่วงพีคนี้จะต่ำลงและมีการ ROLL-OFF ของช่วงความถี่ที่ราบรื่น (SMOOTH) กว่านี้แน่นอนเพราะแผงประตูรถยนต์จะมีปริมาตรที่มากกว่าและอยู่ในลักษณะของตู้เปิด ดังนั้นเราจึงไม่จำเป็นต้องทำการอีควอไลซ์ในช่วงความถี่ดังกล่าว สำหรับรายละเอียดของอุปกรณ์ในการทำพาสซีฟ ครอสโอเวอร์ดูได้จากตารางครับ โดยคุณสามารถนำไปต่อในลักษณะ HARD-WIRD ก็จะสะดวกและรวดเร็วดีครับ

ผลจากการตอบสนองความถี่ในแนวแกน (ON-AXIS) จากการทำพาสซีฟ ครอสโอเวอร์ของเรานั้น จะทำให้ลำโพง REVAC รุ่น LK 2.6 มีผลการตอบสนองความถี่ที่ราบเรียบ (FLAT RESPONSE) ขึ้น โดยในช่วงความถี่ตั้งแต่ 100Hz – 20kHz ที่ระดับความไวอ้างอิง 92dB (2.83 โวลท์/1 เมตร) จะมีค่าความเบี่ยงเบนอยู่ที่ +2dB จึงถึง -3dB ตลอดย่านความถี่ดังกล่าว และมีช่วงดีพ (DIP) ที่ความถี่ 5.7kHz กับ –5.2dB ซึ่งเป็นผลจาก TRANSFER FUNCTION ของตัวพาสซีฟ ครอสโอเวอร์นั้นเอง และค่าความต้านทานรวมของระบบเมื่อทำการต่อชุดพาสซีฟเข้ากับลำโพงในลักษณะขนาน (PARALLEL) จะมีค่าความต้านทานต่ำสุดอยู่ที่ 3.16 โอห์มที่ความถี่ 4.5kHz และในส่วนของกราฟ VOLTAGE เป็นการตอบสนองที่เป็นจริง (TRUE RESPONSE) ของ วงจรพาสซีฟกับโหลดความต้านทานที่เป็นจริงของชุดลำโพง

สรุป

สำหรับท่านใดที่มีลำโพง REVAC รุ่น LK 2.6 ก็สามารถนำวงจรพาสซีฟนี้ไปใช้งานได้ทันทีครับ โดยสามารถนำไปต่อเป็นลักษณะ BI-WIRE หรือต่อขนาดกันตามปกติก็ได้ ส่วนท่านใดไม่ค่อยเก่งหรือรู้ทางด้านอิเล็กทรอนิคมากนัก ผมก็มีการออกแบบแผงอุปกรณ์ทำขึ้นมาง่าย ๆ ให้ต่อตามด้วย และสำหรับท่านใดที่กำลังมองมาลำโพงราคาประหยัด แต่ได้ความคุ้มค่าสุด ๆ กับระดับคุณภาพเสียงที่เมื่อทำการปรับปรุงแล้วคุณจะต้องประทับใจและผู้ใจในฝีมือของตนเองอย่างแน่นอน ผมว่าของดีไม่จำเป็นต้องแพงสุด ๆ แต่ของดีต้องสามารถแสดงประสิทธิภาพและความพึงพอใจสูงสุดให้กับเรามากกว่า รวมไปถึงการใช้งานได้คุ้มค่าเงินที่ลงทุนไปด้วย ยังไงก็ขอให้มีความสุขกับการโมดิฟายครั้งนี้ครับ สำหรับรายละเอียดของตัวสินค้าสามารถติดต่อสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ตัวแทนจำหน่ายสินค้า REVAC หรือที่ร้านติดตั้งเครื่องเสียงรถยนต์ชั้นนำ และที่บริษัท

หมายเหตุ : เนื่องจากวงจรนี้ถูกออกแบบมาให้มีความเหมาะสมกับตู้ลำโพงขนาดปริมาตร 0.5 ลูกบาศ์กฟุต และทำการวัดผลในลักษณะการจำลอง (SIMULATED) แบบการไร้เสียงสะท้อน (ANECHOIC CHAMBER MEASUREMENTS) ดังนั้นผลการตอบสนองจากวงจรพาสซีฟ ครอสในคอลัมน์นี้จึงอาจมีการเปลี่ยนแปลงบ้างในช่วงความถี่บ้างช่วง โดยเฉพาะความถี่ตั้งแต่ 500Hz ลงมา เมื่อนำไปทำการติดตั้งจริงในรถยนต์ของท่าน เพราะเป็นผลมาจาก TRANSFER FUNCTION ในรถจริง อาจทำการแก้ไขได้ถ้าภายในระบบของคุณมีปรีแอมป์ หรืออีควอไลเซอร์ในระบบ

รายการอุปกรณ์ของวงจรครอสโอเวอร์เน็ตเวิร์คต่อ 1 ชุด